Mae’r pedwarawd o Gaerdydd, Taff Rapids, yn parhau i ailddiffinio bluegrass Cymreig gyda chân am fywyd ar daith, pellter, ac aduno.
Rhyddhawyd ‘Unwaith To’ ar ddydd Gwener 7 Awst a dyma’r sengl gyntaf o’u hail albwm sydd wedi’i recordio ac a fydd yn cael ei ryddhau yn y dyfodol agos.
Gan gyfuno cyfansoddi caneuon dwyieithog, harmonïau lleisiol pedair rhan ac offeryniaeth bluegrass, mae’r band yn parhau i ddatblygu’r sain unigryw y maent wedi dod yn adnabyddus amdani fel Blŵgras – man cyfarfod rhwng traddodiadau bandiau tannau Appalachia a cherddoriaeth werin Gymreig gyfoes.
Cafodd ‘Unwaith To’ ei ysgrifennu ar y cyd wrth deithio drwy’r Swistir, gan ddechrau yn ystod yr oriau rhwng y prawf sain a’r gyngerdd. Wrth i syniadau gael eu rhannu yn yr ystafell, datblygodd y gân yn gyflym i fod yn fyfyrdod ar un o realiti llai gweladwy teithio: y pellter y gall ei greu rhwng cerddorion a’r bobl sy’n aros amdanynt gartref.
Mae’r teitl yn dod yn ganolbwynt emosiynol i’r gân. Yn gymysgedd o ymddiheuriad ac addewid, mae’r cytgan sy’n cael ei ailadrodd yn cyfleu rhywun sy’n gobeithio am faddeuant ar ôl cyfnod i ffwrdd.
Gan dynnu ysbrydoliaeth o draddodiad adrodd straeon caneuon gwlad clasurol fel ‘Tennessee Waltz’, mae ‘Unwaith To’ yn cyfuno geiriau dwys ac emosiynol ag egni a gallu cerddorol nodweddiadol y band.
Wedi’i recordio o amgylch un meicroffon, mae’r perfformiad yn dal y cemeg sydd wedi dod yn nodwedd allweddol o sioeau byw Taff Rapids. Mae’r banjo, y ffidil, y gitâr a’r fas ddwbl yn plethu o amgylch harmonïau pedair rhan cyfoethog, gan gydbwyso egni bluegrass â llais Cymreig amlwg.
Yn dilyn rhyddhau eu halbwm cyntaf, ‘Blŵgras’, mae Taff Rapids wedi teithio ledled y DU, Ewrop a Chanada, gan feithrin enw da am berfformiadau byw deinamig ac agwedd ffres at gerddoriaeth acwstig.
Gan dynnu dylanwad gan artistiaid fel Punch Brothers, Mighty Poplar a Billy Strings, maent wedi derbyn cefnogaeth gan BBC Radio Wales, BBC Radio Cymru ac RTÉ Radio 1 wrth gyflwyno bluegrass yn yr iaith Gymraeg i gynulleidfaoedd newydd.
Fel y cipolwg cyntaf ar ail albwm y band, mae ‘Unwaith To’ yn nodi cam arall ymlaen yn natblygiad Taff Rapids – gan aros yn driw i draddodiad tra’n ehangu’n hyderus ar sut y gall cerddoriaeth acwstig Gymreig swnio.
Dyma’r fideo swyddogol ar gyfer y sengl: